بکاپ سرور FiveM؛ ذخیرهٔ فایلها و دیتابیس و تست بازگردانی
برای FiveM یک نسخهٔ پشتیبان قابل آزمایش از فایلهای سرور و دیتابیس MySQL بساز و پیش از حادثه سالم بودنش رو بسنج.

اگه فردا فایلهای سرور FiveM پاک بشن یا دیتابیس خراب بشه، فقط نصب دوبارهٔ FXServer کافی نیست؛ Resourceها، تنظیمات و اطلاعات بازیکنها هم باید برگردن. یک فایل به اسم «بکاپ» هم تا وقتی باز کردن و بازیابیاش رو امتحان نکردهای، خیال آدم رو راحت نمیکنه.
اینجا یک نمونهٔ عملی برای سرور Linux با دیتابیس MySQL 8 میسازیم. مسیرها و نامها نمونهاند و باید با نصب خودت جایگزین بشن. اگر سرویس بازی مدیریتشده داری و SSH یا دیتابیس مستقل نداری، همین اجزا و تست بازگردانی رو از میزبان بخواه. قبل از هر تغییری، به بازیکنها اطلاع بده؛ برای نسخهٔ هماهنگ، لازم داریم نویسندههای فایل و دیتابیس موقتاً متوقف باشن.
۱. معلوم کن از چه چیزهایی باید نسخه بگیری
- دادهٔ سرور و Resourceها: پوشهٔ
resources، فایل تنظیمات فعال مثلserver.cfgو هر فایل سفارشی که بیرون این پوشه نگه میداری. - اطلاعات txAdmin: مسیر
txData، تنظیمات و دادههای مدیریتی مربوط. طبق مستند txAdmin، دادهٔ مدیران و سیستم بازیکن خودش ابزارهایی دارد، ولی نباید فرض کنی بکاپ داخلی آن تمام Resourceها یا یک دیتابیس بیرونی را هم پوشش میدهد. - دیتابیس خارجی: اگر فریمورک تو از MySQL یا MariaDB استفاده میکند، نام پایگاهداده و محل آن را از تنظیمات همان فریمورک پیدا کن. رمز و رشتهٔ اتصال را عمومی منتشر نکن.
- فایلهای دیگر: بسته به سرور، ممکن است تصویرها، آپلودها یا دادههای یک سرویس جدا هم لازم باشند. آنها را به فهرست خودت اضافه کن.
در txAdmin پروفایل و مسیر دادهٔ فعال سرور رو ببین. مسیر server-data در همهٔ نصبها یکسان نیست. در این مثال فرض میکنیم فایلها در /home/game/server-data و txData در /home/game/txData هستند؛ اگر نصب تو فرق داره، فقط مسیرهای واقعی خودت رو استفاده کن. اگر Resourceها از قبل داخل txData هستند، برای جلوگیری از کپی تکراری لازم نیست یک بار دیگر همان پوشه را جداگانه آرشیو کنی.
۲. زمان امن انتخاب کن و مسیر بکاپ بساز
از بازیکنها بخواه خارج شوند. سرور بازی و برنامههای دیگری را که داده را تغییر میدهند، از روش مدیریت سرویس خودت متوقف کن. برای گرفتن کپی سازگار از فایلهای مدیریتی، txAdmin / FXServer و نویسندههای دادهٔ مربوط را هم طبق روش نصب خودت متوقف کن؛ اگر راه روشن کردن دوباره یا کنسول اضطراری را نمیدانی، قبل از توقف از میزبان کمک بگیر. پایگاهداده باید روشن بماند تا از آن خروجی بگیری، اما برنامههای نویسندهٔ مرتبط نباید همزمان داده یا ساختار را عوض کنند.
از کامپیوتر خودت با SSH به سرور Linux وصل شو. در ترمینال سرور، این فرمانها یک پوشهٔ خصوصی با نام زمان فعلی در خانهٔ کاربر میسازند:
umask 077
mkdir -p "$HOME/fivem-backups"
chmod 700 "$HOME/fivem-backups"
fivem_backup_dir="$HOME/fivem-backups/$(date +%F-%H%M%S)"
mkdir -m 700 "$fivem_backup_dir"
umask دسترسی فایلهای تازه رو محدود میکنه؛ mkdir پوشه رو میسازه و متغیر آخر مسیر همین نوبت رو نگه میداره. اگر ساخت پوشه خطا داد، ادامه نده و علت فضا یا دسترسی رو حل کن. نام متغیر فقط در همین نشست ترمینال در دسترسه. با فرمان زیر مسیر انتخابشده و فضای خالی دیسک رو ببین:
printf '%s\n' "$fivem_backup_dir"
df -h "$HOME"
فضای کافی برای خروجی فایلها و دیتابیس لازم است. بکاپ روی همان دیسک، در خرابی آن دیسک نجاتبخش نیست؛ بعداً یک نسخهٔ امن در جای دیگری هم نگه دار.
۳. از فایلها آرشیو بگیر
اول در دو خط زیر مسیرهای واقعی نصب خودت رو جایگزین مثال کن. مسیر txdata_parent پوشهایه که خود پوشهٔ txData داخلش قرار دارد:
fivem_data_dir='/home/game/server-data'
txdata_parent='/home/game'
حالا وجود مسیرها رو بررسی کن:
ls -ld "$fivem_data_dir/resources" "$fivem_data_dir/server.cfg" "$txdata_parent/txData"
اگر خطای No such file دیدی، یعنی حداقل یکی از مسیرها با مثال فرق دارد؛ خروجی را موفق حساب نکن و مسیر درست را پیدا کن. اگر هر سه دیده شدند و واقعاً Resourceها جدا از txData قرار دارند، دو آرشیو بساز:
tar -czf "$fivem_backup_dir/server-files.tar.gz" -C "$fivem_data_dir" resources server.cfg
tar -czf "$fivem_backup_dir/txdata.tar.gz" -C "$txdata_parent" txData
فرمان اول Resourceها و پیکربندی نمونه را فشرده میکند؛ دومی پوشهٔ مدیریتی txData را. اگر یک فرمان خطا داد، آن آرشیو را معتبر فرض نکن. اگر فایل مهمی خارج از این مسیرها داری، باید با مسیر مناسب جداگانه بکاپ شود. اگر همهٔ دادهها زیر txData هستند، بهجای آرشیو تکراری، محتویات همان آرشیو را با فهرست نیازها تطبیق بده.
اگر در پوشهها پیوند نمادین به مسیر دیگری داری، این نمونه بهطور پیشفرض خود پیوند را ذخیره میکند و لزوماً فایل مقصد آن را داخل آرشیو نمیآورد. مقصدهای لازم را جداگانه شناسایی و به برنامهٔ بکاپ اضافه کن؛ در تست بازگردانی هم مطمئن شو پیوند به محل زنده اشاره نمیکند.
برای دیدن فهرست و خوانایی آرشیوها، هر کدام را آزمایش کن:
tar -tzf "$fivem_backup_dir/server-files.tar.gz" > /dev/null && echo 'server-files readable'
tar -tzf "$fivem_backup_dir/txdata.tar.gz" > /dev/null && echo 'txdata readable'
نمایش پیام یعنی ابزار توانسته آرشیو را بخواند؛ هنوز ثابت نمیکند همهٔ فایلهای موردنیاز داخلش هستند یا بازی بعد از بازگردانی کار میکند. برای دیدن نام فایلها میتوانی همان دستور tar -tzf را بدون بخش > /dev/null اجرا کنی؛ خروجی نام مسیرهای خصوصی را عمومی منتشر نکن.
۴. از MySQL خروجی بگیر
برای نمونه فرض کنیم نام دیتابیس fivem_db و حساب مجاز بکاپ backup_user است. نامهای واقعی را جایگزین کن. حساب باید دسترسی لازم به جدولها و در صورت وجود View، Trigger، Routine و Event داشته باشد؛ جزئیات و مجوزها در مستند mysqldump برای MySQL 8 آمدهاند. اگر دیتابیس روی سرور دیگری است، نشانی و تنظیم امن اتصال را طبق راهنمای مدیر آن اضافه کن؛ پورت دیتابیس را برای این آموزش عمومی باز نکن.
mysqldump --single-transaction --quick --routines --events --triggers --no-tablespaces -u backup_user -p fivem_db > "$fivem_backup_dir/database.sql"
بعد از Enter، رمز همان حساب خواسته میشود؛ موقع تایپ نمایش داده نمیشود. رمز را کنار -p در خود فرمان ننویس تا در تاریخچهٔ پوسته ذخیره نشود. --quick خواندن جدولهای بزرگ را آسانتر میکند و گزینههای --routines، --events و --triggers انواع مربوط را در خروجی میخواهند. --no-tablespaces دستور ساخت tablespace را از خروجی حذف میکند. اگر این اجزا یا مجوزهای لازم در نصب تو متفاوتاند، خروجی را مطابق نیاز فریمورک و نسخهٔ دیتابیس تنظیم و آزمایش کن.
بلافاصله پس از اجرای همان فرمان، وضعیت آخرین دستور را ببین:
echo $?
عدد 0 نشانهٔ پایان بدون خطای گزارششده است؛ عدد دیگر، پیام خطا، فایل خالی یا خطای دسترسی یعنی خروجی قابل اتکا نیست. حتی با عدد صفر هم آزمایش بازگردانی لازم است. فایل نیمهکاره ممکن است از قبل ساخته شده باشد؛ صرف وجود database.sql را موفقیت حساب نکن.
--single-transaction برای تصویر سازگار جدولهای تراکنشی مثل InnoDB طراحی شده و بهتنهایی برای جدولهای MyISAM یا تغییر همزمان ساختار تضمین سازگاری نمیدهد. برای هماهنگی فایلها با دیتابیس، همهٔ نویسندههای مربوط را هنگام تهیهٔ این نمونه متوقف کردهایم. برای MariaDB یا نسخهٔ متفاوت MySQL، نام ابزار و سازگاری گزینهها را با راهنمای همان نسخه تطبیق بده.
۵. بازگردانی رو فقط در محیط آزمایشی امتحان کن
یک ماشین یا محیط جدا بساز و کاری کن برنامهٔ آزمایشی و دیتابیس آن به سرویسهای زنده دسترسی نداشته باشند. برای انتقال امن فایلها میتوانی موقتاً از SSH و scp استفاده کنی: در ترمینال ماشین آزمایشی، با نام کاربر، نشانی و مسیر واقعی پوشهٔ بکاپ روی سرور مبدأ، نمونهٔ زیر را اجرا کن:
scp -r game@SERVER_IP:/home/game/fivem-backups/2026-11-17-120000 "$HOME/fivem-backup-copy"
cd "$HOME/fivem-backup-copy"
تاریخ و مسیر این مثال را با خروجی fivem_backup_dir جایگزین کن و از نام مقصد تازه استفاده کن تا چیزی را روی فایلهای قبلی ننویسی. اگر SSH پورت غیرپیشفرض دارد، scp برای تعیین آن از -P بزرگ استفاده میکند. بعد از انتقال، اتصال ماشین آزمایشی به سرویسهای زنده را قطع کن. مسیر انتقال و خود بکاپ خصوصیاند.
برای دیتابیس آزمایشی، یک پایگاهدادهٔ خالی و حسابی بساز که فقط به همان پایگاهدادهٔ آزمایشی دسترسی داشته باشد. فرمان وارد کردن SQL ممکن است جدولهای مقصد را تغییر دهد؛ هرگز نام دیتابیس اصلی را در این تست نگذار.
در محیط آزمایشی، پس از بررسی سازگاری نسخهها و محتویات SQL، میتوانی با اطلاعات واقعی محیط آزمایشی از دستور زیر استفاده کنی:
mysql -u test_user -p fivem_restore_test < database.sql
این فرمان باید در پوشهای اجرا شود که کپی database.sql داخلش است. رمز حساب آزمایشی را هنگام درخواست وارد کن. اگر دسترسی، Trigger یا تعریفکنندهٔ شیء خطا داد، نتیجه را موفق حساب نکن؛ همان خطا را بدون انتشار دادهٔ بازیکنها بررسی کن. فایل SQL را در دیتابیس زنده برای «امتحان» اجرا نکن.
برای باز کردن آرشیوها در دو پوشهٔ تازه و جدا، در همان پوشهٔ کپی بکاپ روی ماشین آزمایشی این دستورها را بزن:
fivem_restore_dir="$(mktemp -d)"
mkdir -p "$fivem_restore_dir/server-data" "$fivem_restore_dir/txdata-parent"
tar -xzf server-files.tar.gz -C "$fivem_restore_dir/server-data"
tar -xzf txdata.tar.gz -C "$fivem_restore_dir/txdata-parent"
printf '%s\n' "$fivem_restore_dir"
mktemp مسیر تازه میسازد و خط آخر آن را نشان میدهد. اگر فقط یکی از دو آرشیو را مطابق ساختار نصبت ساختهای، فقط دستور مربوط به همان آرشیو را اجرا کن. خطای استخراج را رفع کن و مسیرها را با ساختار اصلی مقایسه کن. قبل از روشن کردن سرور آزمایشی، آدرس دیتابیس و کلیدهای اتصال را طوری تنظیم کن که به خدمات زنده وصل نشود. بعد یک بار سرویس آزمایشی را بالا بیاور و وجود Resourceهای مهم و چند دادهٔ نمونه را بررسی کن. اگر فقط آرشیو باز میشود ولی سرور آزمایشی بالا نمیآید، بکاپ هنوز نیاز به اصلاح دارد.
۶. سرور رو برگردون و نسخه رو امن نگه دار
پس از پایان بکاپ، سرویسهای متوقفشده را با روش معمول نصب خودت دوباره شروع کن، کنسول را برای خطا ببین و با یک حساب آزمایشی وارد بازی شو. نسخهٔ پشتیبان میتواند رمز، توکن و اطلاعات بازیکن داشته باشد؛ آن را رمزگذاری و با دسترسی محدود در محل جداگانه نگه دار. دورهٔ بکاپ و تعداد نسخهها باید با میزان تغییرات و فضای واقعی سرورت هماهنگ باشد.
برای شروع سرویس تازه، راهنمای ساخت سرور FiveM را ببین. اگر به یک سرور مستقل نیاز داری، مشخصات و شرایط سرور مجازی ایران نتآرام را با نیاز بازی و فضای پشتیبان خودت مقایسه کن.
سری بازیهای GTA دارای ردهبندی سنی بزرگسالان است؛ بنابراین نظارت خانوادهها بر دسترسی کودکان و نوجوانان ضروری است.


