قبل از تحویل سرور اختصاصی، اطلاعات را چطور با اطمینان جمع‌آوری و پاک کنیم؟

می‌خواهید سرور اختصاصی را پس از پایان قرارداد تحویل دهید. پاک‌کردن چند پوشه یا نصب دوباره سیستم‌عامل لزوماً ثابت نمی‌کند داده‌های قبلی از دیسک قابل بازیابی نیستند. در طرف دیگر، پاک‌سازی شتاب‌زده ممکن است آخرین نسخه اطلاعات موردنیاز خودتان را هم از بین ببرد.

اول داده‌ها و مسئولیت‌ها را مشخص می‌کنیم، سپس انتقال و بازیابی نسخه موردنیاز را می‌سنجیم و درباره روش پاک‌سازی مناسب رسانه با ارائه‌دهنده هماهنگ می‌کنیم. اجرای عملیات پاک‌سازی روی دیسک واقعی برگشت‌ناپذیر است و نباید با حدس‌زدن نام دستگاه انجام شود.

فهرستی از سایت‌ها، پایگاه‌های داده، صندوق‌های ایمیل، فایل‌های مشتری، کلیدها، فایل‌های تنظیمات، حساب‌ها و سرویس‌های در حال اجرا تهیه کنید. محل ذخیره هر مورد را مشخص کنید: دیسک اصلی، آرایه RAID، دیسک جدا، فضای پشتیبان بیرونی، Snapshot یا فضای ابری می‌توانند مستقل باشند.

پاک‌شدن دیسک اصلی لزوماً بکاپ‌های بیرونی یا نسخه‌های کش‌شده را حذف نمی‌کند. از سوی دیگر، ممکن است بعضی نسخه‌ها طبق قرارداد یا سیاست نگهداری باید مدتی حفظ شوند. مسئول هر نسخه و زمان مجاز نگهداری را قبل از اقدام تعیین کنید. فهرست نباید حاوی رمز یا کلید خصوصیِ بدون حفاظت باشد.

نسخه‌ای از داده‌هایی که باید حفظ شوند به مقصد امن و کنترل‌شده منتقل کنید. دسترسی مقصد، رمزگذاری در انتقال و کافی‌بودن فضای آن را بررسی کنید. سپس نمونه بازیابی را در محیط جدا انجام دهید: فقط سالم‌بودن اندازه فایل یا موفقیت انتقال کافی نیست. برای فروشگاه، سفارش‌ها و تراکنش‌های ایجادشده بین زمان بکاپ و زمان انتقال نهایی را نیز تطبیق دهید.

از مدیر یا مالک هر سرویس تأیید بگیرید که داده موردنیاز و تنظیمات ضروری در مقصد قابل استفاده‌اند. نسخه پشتیبان نگهداری‌شده را جدا از دیسکی که قرار است پاک شود حفاظت کنید. اگر هنوز درستی نسخه مقصد روشن نیست، پاک‌سازی را آغاز نکنید.

در سرور اجاره‌ای ممکن است دسترسی مستقیم به کنترلر یا دیسک فیزیکی در اختیار مشتری نباشد. از ارائه‌دهنده بپرسید چه کسی پاک‌سازی را انجام می‌دهد، کدام دیسک‌ها و نسخه‌ها در محدوده‌اند و چه گزارشی ارائه می‌شود. شماره سرویس و شناسه دیسک یا آرایه باید پیش از اقدام با فهرست دارایی تطبیق داده شود.

روش مناسب به نوع رسانه، میزان حساسیت اطلاعات و امکانات دستگاه بستگی دارد. استاندارد NIST SP 800-88 Revision 2 چارچوب انتخاب و تأیید پاک‌سازی رسانه را توضیح می‌دهد. حذف فایل، فرمت سریع، بازنصب ویندوز یا یک دستور عمومی برای همه HDD، SSD، NVMe، RAID و فضای مجازی معادل گواهی پاک‌سازی نیست.

برای SSD، فناوری مدیریت بلوک‌ها باعث می‌شود تصور «چند بار نوشتن روی فایل» معیار قابل اتکایی برای همه قسمت‌های رسانه نباشد. پاک‌سازی رمزنگاری‌شده هم فقط زمانی قابل اتکاست که پیاده‌سازی، محل کلیدها و دامنه داده طبق روش تأییدشده مناسب باشند. از ارائه‌دهنده درباره روش خاص همان مدل، تحقق آن و امکان تأیید مستقل سؤال کنید؛ ما از یک دستور یکسان برای همه دیسک‌ها استفاده نمی‌کنیم.

پس از انتقال موفق و در زمان هماهنگ‌شده، DNS، اتصال برنامه‌ها و ترافیک را به مقصد جدید منتقل و عملکرد واقعی را بررسی کنید. سپس حساب‌های مدیریتی، کلیدهای SSH، توکن‌های API و دسترسی‌های مرتبط با سرور قدیمی را طبق برنامه لغو یا جایگزین کنید. قبل از حذف کلید، مطمئن شوید سرویس جدید به آن وابسته نیست و دسترسی بازیابی موردنیاز باقی است.

اگر دیسک رمزگذاری بوده، برنامه نگهداری یا امحای کلیدها باید با سیاست داده و روش تأییدشده سازگار باشد. حذف یک فایل کلید به‌تنهایی برای همه معماری‌ها تضمین پاک‌سازی نیست؛ ممکن است نسخه دیگری از کلید یا داده در جای دیگری وجود داشته باشد.

گزارش باید تا حد امکان شامل شناسه سرویس و رسانه، تاریخ، روش انجام‌شده، نتیجه عملیات، روش تأیید و نام مسئول باشد. اگر ارائه‌دهنده فقط اعلام می‌کند «سرور مجدداً نصب شد»، این عبارت به‌تنهایی جزئیات روش پاک‌سازی رسانه را مشخص نمی‌کند. دامنه تأیید، از جمله دیسک‌های پشتیبان و رسانه خراب، باید روشن باشد.

اگر دیسک خراب است یا روش موردنظر پشتیبانی نمی‌شود، درباره گزینه جایگزین مطابق قرارداد و سیاست اطلاعات سؤال کنید. نتیجه یا گواهی را تا زمان لازم در محل امن نگه دارید. هیچ روش کلی برای تضمین مطلق درباره نسخه‌هایی که خارج از محدوده بررسی بوده‌اند وجود ندارد.

سرویس جدید را از دید کاربر، ورود مدیر و یک بازیابی آزمایشی بررسی کنید. سپس فهرست نسخه‌های نگهداری‌شده، دسترسی‌های لغوشده و تأیید پاک‌سازی را با برنامه مقایسه کنید. برای سرور اختصاصی ایران، هنگام قرارداد از ابتدا بپرسید مالکیت رسانه، مسئول انتقال اطلاعات و روش پاک‌سازی پس از پایان سرویس چگونه تعیین می‌شود.