بازیابی بکاپ فروشگاه؛ تکلیف سفارش‌های جدید چه می‌شود؟

هر شب از فروشگاه بکاپ می‌گیرید و خیال‌تان راحت است. اما یک روز سایت از کار می‌افتد و مجبور می‌شوید نسخهٔ دیشب را برگردانید. سایت دوباره باز می‌شود؛ حالا تکلیف سفارش‌هایی که امروز صبح ثبت شده‌اند چیست؟ مشتری پول داده، ولی سفارش او در نسخهٔ دیشب وجود ندارد.

همین مثال نشان می‌دهد بازیابی فروشگاه فقط برگرداندن چند فایل نیست. باید هم سایت قابل استفاده شود و هم بدانیم در فاصلهٔ بین بکاپ و خرابی چه اتفاق‌هایی افتاده است. بهتر است روش انجام این کار را وقتی همه‌چیز آرام است تمرین کنیم، نه روزی که مشتریان منتظرند.

برای تمرین، از مدیر سایت یا میزبان بخواهید یک محیط جدا آماده کند. بکاپ را در آن محیط برگردانید؛ دیتابیس فروشگاه فعال را برای امتحان عقب نبرید. محیط آزمایشی هم باید دسترسی محدود داشته باشد، چون نسخهٔ فروشگاه می‌تواند شامل اطلاعات مشتریان باشد. پنهان‌کردن صفحه از گوگل به‌تنهایی جلوی دسترسی دیگران را نمی‌گیرد.

پیش از روشن‌کردن نسخهٔ آزمایشی، ارسال واقعی ایمیل، پیامک، درخواست درگاه، ارتباط انبار و کارهای زمان‌بندی‌شده را در آن محیط مهار کنید. این کار را توسعه‌دهنده یا مدیر سرور مطابق ساختار فروشگاه انجام می‌دهد. اگر نسخهٔ کپی‌شده با تنظیمات اصلی اجرا شود، ممکن است خودش شروع به فرستادن پیام یا انجام کارهای واقعی کند.

هدف این است که رفتار سایت را بررسی کنیم، بدون اینکه فروشگاه دوم با مشتریان و سامانه‌های واقعی ارتباط بگیرد.

برای بیشتر فروشگاه‌ها، فایل‌ها و دیتابیس هر دو لازم‌اند. فایل‌ها شامل تصاویر، کد و تنظیمات‌اند؛ دیتابیس هم سفارش‌ها، محصولات، کاربران و بسیاری از تنظیمات را نگه می‌دارد. داشتن فقط یکی از این دو ممکن است برای برگرداندن سایت کافی نباشد.

زمان نسخه را یادداشت کنید و مطمئن شوید اجزای بکاپ با هم سازگارند. مثلاً دیتابیسِ بعد از به‌روزرسانی افزونه در کنار فایل‌های قبل از آن می‌تواند خطا ایجاد کند. بازشدن فایل فشرده فقط نشان می‌دهد آرشیو قابل خواندن است؛ هنوز باید خود فروشگاه را امتحان کنیم.

اگر بکاپ‌ها را خودتان با ابزارهایی مثل restic نگه می‌دارید، روش بررسی و بازیابی را از مستند همان ابزار دنبال کنید. مقصد تمرین باید جدا باشد تا فایل فعلی را ناخواسته بازنویسی نکنید. راهنمای بازیابی restic

از صفحهٔ اول شروع کنید، اما همان‌جا متوقف نشوید. با حساب آزمایشی وارد مدیریت شوید، چند محصول را باز کنید و تصاویرشان را ببینید. یک سفارش قدیمی را پیدا کنید و جزئیاتش را با اطلاعاتی که پیش از تمرین ثبت کرده‌اید مقایسه کنید.

سپس در محیط تست، افزودن محصول به سبد و رفتن به مرحلهٔ تسویه را بررسی کنید. اگر روش پرداخت آزمایشی دارید، یک سفارش ساختگی را تا پایان دنبال کنید. پرداخت واقعی برای این تمرین لازم نیست. بررسی کنید پیام‌ها در خروجی آزمایشی ثبت شوند و به مشتری واقعی نرسند.

اگر فایل محصول دانلودی دارید، بازشدن لینک نمونه را هم امتحان کنید. ممکن است صفحهٔ فروشگاه درست باشد، اما فایل‌های دانلودی در بکاپ نباشند یا مسیرشان بعد از بازیابی تغییر کرده باشد.

فرض کنیم بکاپ ساعت دو شب گرفته شده و خرابی ساعت یازده صبح رخ داده است. بازهٔ مهم ما همین نه ساعت است. در تمرین، چند سفارش ساختگی در این فاصله تعریف کنید: یکی پرداخت‌شده، یکی پرداخت‌نشده و یکی که عملیات ارسالش انجام شده است.

برای هر سفارش بنویسید چه چیزی در نسخهٔ بازیابی دیده می‌شود و مرجع بیرونی چه می‌گوید. برای پرداخت، شمارهٔ سفارش، مبلغ و شناسهٔ معتبر تراکنش اهمیت دارد. برای ارسال، وضعیت سامانهٔ ارسال یا انبار را بررسی می‌کنیم. نبودن سفارش در بکاپ به معنی انجام‌نشدن پرداخت یا ارسال نیست.

مثلاً اگر درگاه پرداخت را موفق ثبت کرده ولی سفارش در بکاپ نیست، نباید دوباره از مشتری پول بگیریم یا درخواست مالی را بی‌بررسی تکرار کنیم. مسئول فروشگاه باید با توسعه‌دهنده، طبق روش معتبر همان سامانه، سفارش و پرداخت را تطبیق دهد. تمرین کمک می‌کند از قبل بدانید چه کسی این کار را انجام می‌دهد و چه اطلاعاتی لازم دارد.

زمان‌سنج را از لحظه‌ای شروع کنید که می‌گویید «سایت خراب شده»، نه از لحظهٔ کلیک روی بازیابی. پیدا کردن بکاپ، رمز دسترسی، انتقال فایل، برگرداندن دیتابیس و بررسی سفارش‌ها همه جزو زمان کار هستند.

دو اصطلاح رایج را هم می‌توان ساده فهمید: RTO یعنی تا چه مدت می‌توانیم منتظر برگشت خدمت بمانیم؛ RPO یعنی چقدر عقب‌افتادن اطلاعات برایمان قابل تحمل است. برای فروشگاهی که در هر ساعت سفارش دارد، بکاپ روزانه ممکن است به معنی چند ساعت سفارشِ نیازمند پیگیری باشد. این نیاز را باید با روش نگهداری بکاپ هماهنگ کنیم.

در پایان تمرین، زمان واقعی و مشکل‌های پیدا‌شده را یادداشت کنید. اگر دانلود بکاپ کند بود، دسترسی در اختیار کسی نبود یا فایل‌های محصول پیدا نشد، هر کدام یک کار مشخص برای اصلاح است. بعد از اصلاح، همان مرحله را دوباره امتحان کنید.

هنگام انتخاب فضای بکاپ، فقط حجم را نپرسید؛ روش دریافت نسخه، زمان تقریبی بازیابی و اینکه چه کسی مسئول برگرداندن فروشگاه است هم مهم‌اند. اگر هنوز شیوهٔ نگهداری نسخه‌ها را تنظیم نکرده‌اید، آموزش بکاپ ۳-۲-۱ نقطهٔ شروع خوبی است.